Dikkat!
Baktığınız haber ögesi eski web sitesi formatındadır. Bazı tarayıcı sürümlerinde gösterim sorunları olabilir.

Kapat

Flers-Courcelette Savaşı: Tankın Doğuşu

Basil Liddell Hart'ın unutulmaz sözleriyle Somme, Kitchener'ın ordusunun "şaşaası ve mezarlığıydı"... Kısa sürede müttefikler için şu çok açık bir hale gelmişti ki, Fransızların küçük başarılarına rağmen Somme'yi yarıp geçmek imkânsızdı ve onlar da bir zayiat seferine girişmişti. Savaş, 18 Kasım günü sona ermişti, Müttefikler sadece yedi mil kadar ilerleyebilmişti ve bunun bedeli 418.000 İngiliz, 195.000 Fransız zayiatı olmuştu. Almanların yaralı ve ölü sayısı 615.000 idi"

                                                                                  Başçavuş Ernest Shepard

 

C' Company Mark I tankı (C. 19 "Clan Leslie") Chimpanzee Valley, 15 Eylül 1916.

Flers-Courcelette Savaşı, Somme Muharebesi'nde İngiliz ordusunun birlikleri tarafından düzenlenen üçüncü ve son genel saldırıydı. Aslında tamamlayıcı bir saldırı olan Flers-Courcelette Savaşı, I. Dünya Savaşı'nın sonucu üzerinde büyük bir etki yapacaktı ve savaş halini sonsuza dek değiştirecekti.

Muhafız Bölüğü, Somme, 15 Eylül 1916 akşamı (resmi büyütmek için tıklayın)

Somme saldırısı, 1916 yılının yaz ve sonbahar aylarında gerçekleşti, Flers-Courcelette Savaşı da 15 Eylül'de başladı. Savaş bir hafta sürdü.

Asıl hedef, yoğun topçu ateşi ve piyade saldırılarıyla Alman savunmasında bir delik açmaktı.    Bu zayıf nokta, daha sonraki saldırılarda süvariler tarafından kullanılacaktı.

 

Giriş

1915 yazına gelindiğinde, zaferin Batı Cephesindeki savaş alanları üzerinde yapılan siper savaşı hakimiyetini kırmaya bağlı olduğu aşikâr hale gelmişti. O zaman itibarıyla, siperlere, dikenli tellere ve makineli tüfeklere karşı savaşabilmek için "Karada Giden Bir Savaş Gemisi" geliştirme projesi çoktan başlamıştı.

Projeye 1915 Denizcilik Bakanı Winston Churchill tarafından 1915 yılının Şubat ayında kurulan küçük bir komite olan Kara Gemileri Komitesi öncülük ediyordu.

Komitenin amacı, siper savaşının kördüğümünü çözecek zırhlı bir araç geliştirmekti.

1915 sonbaharına gelindiğinde, ilk prototip Little Willie (Küçük Willie) tamamlanmıştı.    Bu, tarihte tamamlanmış olan ilk tank prototipiydi. Doğum yeri: William Foster & Company of Lincoln.

I. Dünya Savaşı sırasında William Foster & Company of Lincoln.

Proje kapsamında nihayet dünyanın savaşa giren ilk tankı olan Mark I üretilmişti. Almanları kandırarak aracın su yokluğu yaşanan yerlere su taşıyan bir araç olduğunu düşünmeleri için araca "tank" adı verilmişti. 

Mark I'in ilk prototipi, 1916 Ocak ayında konuşlandırıldı. İlk testlerin ardından daha altı ay bile geçmemişti ki, daha sonra Somme Muharebesi başkomutanı olacak İngiliz Seferi Kuvvetleri komutanı General Sir Douglas Haig, Somme Muharebesi'nin ilk gününde toplu bir tank saldırısı düzenlemek istedi.

Little Willie, William Foster'ın çalışma bahçesinde, 1915
(resmi büyütmek için tıklayın)

Little Willie'nin sonraki hali. Uzatılmış paletleri ve taretsiz haliyle Bovington Tank Müzesi'nde (resmi büyütmek için tıklayın)

 

Bu plana büyük tepki geldi ve bunun en önemli nedeni, üreticilerin işi bu kadar kısa sürede tamamlayamayacak oluşuydu. Diğer önemli bir neden ise, tanklar bir sır olarak gizlenirse bu tanklardan çok sayıda biriktirilerek geniş kapsamlı bir saldırı düzenlenebilecek olmasıydı ve böyle bir saldırı, savunmayı yarmak için çok daha büyük bir fırsat yaratabilirdi.

İki buçuk ay sonra tanklar teslim edildi. Haig, 4. Ordudan sorumlu komutan General Sir Henry Rawlinson'a savaş planlarına bu yeni makineleri de dahil etmesi talimatını verdi.

Savaş

Savaş 15 Eylül 1916 günü başladı ve tam bir şok etkisi yarattı.

Şaşkına dönen Alman birlikleri, cephenin yaklaşık 1,8 km'lik bölümünü İngiliz Seferi Kuvvetleri'ne ve Kanada birliklerine bırakmak zorunda kaldı.    Ancak bu kazanım, stratejik bir zafer değildi zira Müttefik birlikler birçok zorlukla karşılaştı. 

Flers-Courcelette'teki ilk savaştan önce bir Mk. I C13, Eylül 1916.
Teğmen Sir John Dashwood komutasında.

Tankların performansı tutarsızdı.    Emri alan 49 tanktan sadece 32 tanesi kendileri için belirlenen başlangıç pozisyonlarına ulaşabildi ve bunların da 7 tanesi çalışmadığından saldırının başlangıcında sadece 25 tank kalmıştı.  

Sonunda tankların saldıran tarafa cesaret verirken savunan tarafın gözünü korkutan, daha çok psikolojik bir etki yarattığı görüldü.

Taktiksel açıdan etkileri daha farklıydı. Çoğu tank ya bozulduğu ya da savaş alanının arazi yapısı nedeniyle hareket edemez hale geldiği için saldıran tarafa sağladıkları avantaj veya destek çok az oldu. Sadece 9 tanesi hedefine ulaşabildi ve Alman hatlarını yardı.

Sir Haig, tankların erken kullanımına karşı uyarılmıştı. Arazi zorluydu ve Müttefik birlikler bu makineleri kullanma konusunda yeterince eğitimli değildi.    İkinci saldırı, 17 Eylül 1916 günü yapıldı fakat çetin hava şartları ve büyük kayıplar nedeniyle savaşı sonlandırma kararı verilmek zorunda kalındı.

Savaşan tanklar

 

Sonuç

Benim "karada giden zavallı savaş gemilerim" çok küçük bir boyutta, olgunlaşmamış bir şekilde savaş meydanına çıkarıldı... Bu paha biçilemez düşünce yeterli boyutta ve bir bütünlük içerisinde kullanıldığında elde edilecek muhteşem ve parlak bir zaferin kesinliği, birkaç önemsiz, harap olmuş köyü alabilmek için Almanlara açık edildi" 

                                                             Denizcilik Bakanı Winston Churchill

 

Savaşın başlangıç gününde İngiliz Başbakanı H. H. Asquith'in oğlu Raymond Asquith öldürüldü ve ileride başbakan olacak olan Harold Macmillan ciddi şekilde yaralandı.

Neticede Somme Muharebesi, Flers–Courcelette'den sonra tam iki ay daha devam etti ancak akabindeki planların hiçbirinin hedefi, Flers–Courcelette'de belirlenen hedefler kadar büyük olmadı.

Fakat savaş, dünya üzerinde kalıcı tek bir etki bırakmıştı: Tanklar.    Varlıklarını dünyaya ilan ettiler ve Flers-Courcelette'deki hatalardan ders çıkarılarak tasarımlarında çeşitli iyileştirmeler yapıldı. Taktikler yeniden düşünüldü ve savaşın sonunda tanklar, her iki taraf için de heybetli bir silah olarak ortaya çıktı. 

21 Mart 1918'de Roye'de kendini gösteren Alman A7V

 

The_Challenger'ı  üzerinden takip edin!

 

Kaynaklar:

Lewis, John E. (1999) The Mammoth Book of Battles, Jon E. Lewis

Fletcher, David (2004), British Mark I Tank 1916

Genel Kullanıma Açık Belgeler

 

Cepheye koşun, Komutanlar!

 

 

Kapat