Uwaga!
Wiadomość, którą oglądasz ma format starej strony. W niektórych przeglądarkach mogą wystąpić problemy z wyświetlaniem.

Zamknij

Brytyjski opancerzony pojazd terenowy, część 1

W tym artykule, napisanym przez Listy’ego, członka naszej społeczności, przyjrzymy się ciekawemu i wszechstronnemu transporterowi Universal Carrier.

UC był jednym z najbardziej udanych pojazdów okresu międzywojennego – większymi sukcesami mogą pochwalić się jedynie tankietki Carden Loyd i pojazdy FT-17. Zajmuje on też pierwsze miejsce na liście najliczniej wyprodukowanych pojazdów opancerzonych w historii (113 000 sztuk). Pojazd był produkowany w pięciu krajach, a w ciągu 30 lat swojej służby uczestniczył w walkach w najodleglejszych zakątkach globu i był użytkowany w prawie każdej armii świata (a także qw co najm niej kilku oddziałach rebeliantów). Podczas drugiej wojny światowej projekt ten został nawet skopiowany przez Włochów, którzy nadali swojej wersji nazwę Cingoletta 2800.

Transporter ten pojawia się także w World of Tanks, gdzie pełni rolę niszczyciela czołgów II poziomu. Przyjrzyjmy się mu bliżej.

 

Rodzina pojazdów typu Carrier

W połowie lat 30. XX wieku firma Vickers-Armstrong opracowała transporter D50 – lekki pojazd gąsienicowy, który umożliwiał schowanemu za pancerzem operatorowi prowadzenie ostrzału z ciężkiego karabinu maszynowego Vickers. Konstrukcja D50 uwzględniała także ładownię, stanowisko obsługi karabinu, trójnóg na uzbrojenie oraz inne elementy wyposażenia.

 
Podpis: 138 VAD 50, wóz bojowy firmy Vickers-Armstrong – pierwowzór wszystkich pojazdów typu Bren i Universal Carrier.

Armia brytyjska zainteresowała się projektem i rozpoczęła testy prototypu. W raporcie armii zalecono wprowadzenie do pojazdu kilku modyfikacji, ale podstawowa koncepcja i projekt pojazdu spotkały się z uznaniem. W 1936 roku armia zamówiła trzynaście zmodyfikowanych pojazdów do dalszych testów, a jeszcze tego samego roku zleciła seryjną produkcję pojazdu, który otrzymał nazwę Medium Machine Gun Carrier.

 

Po pozytywnej ocenie przydatności armia zaczęła testować i badać kilka wersji pojazdu Medium Machine Gun Carrier. Ostatecznie powstało sześć projektów – poza transporterem Machine Gun Carrier przygotowano też następujące warianty:

 

Scout Carrier


Scout Carrier na pierwszym planie, MMG Carrier w głębi

Był wykorzystywany w pułkach pancernych jako pojazd łączności radiowej. Wyglądem przypominał transporter Machine Gun Carrier – jedyną różnicą był zestaw łączności radiowej i anteny.

 

Cavalry Carrier

Ten wariant pojazdu był wyposażony w miejsca dla kilku żołnierzy w tylnej części pojazdu. Miał on służyć pułkom kawalerii do transportu pieszych zwiadowców na obszar walk. Niestety, niski pancerz boczny połączony z wysokim umiejscowieniem siedzeń sprawiały, że żołnierze byli narażeni na ataki nieprzyjaciela.

 

Bren Gun Carrier

Ten pojazd był wykorzystywany jako opancerzony transporter karabinu maszynowego Bren lub karabinu Boys wraz obsługą. W tylnej części pojazdu znajdowało się niewielkie, opancerzone stanowisko dla trzeciego żołnierza. Załoga mogła strzelać z broni bezpośrednio z pojazdu, a w razie potrzeby również zdemontować ją i używać oddzielnie. Transporter wraz ze strzelcami pełnił funkcję mobilnej rezerwy i tylnej straży. Dzięki dużej manewrowości i dobremu opancerzeniu transporter mógł także służyć do ataków z flanki, ponieważ obsługa broni była w stanie szybko i bezpiecznie dostać się na pozycje, które normalnie były dla niej niedostępne.

 

Anti-Tank Carrier

Nie jest to pojazd dostępny w grze. Tuż przed wojną armia testowała wariant o kwadratowym korpusie – pod względem kadłuba przypominał on transporter Universal Carrier, ale stanowisko kierowcy i dowódcy było zadaszone. Na pokładzie silnika znajdowała się półokrągła osłona, za którą zamontowano działo dwufuntowe. Z nieznanych powodów pojazd ten nigdy nie trafił do służby.

 

Artillery Observation Post Carrier

Był to pojazd Scout Carrier, który zmodyfikowano tak, aby mógł przewozić i instalować sprzęt radiowy oraz telefoniczny. Zmodyfikowany otwór na broń pozwalał na obserwację za pomocą lornetki, więc dowódca mógł wezwać wsparcie artyleryjskie zza osłony pancerza.

 

Pojazdy wykorzystane na froncie

Wszystkie warianty pojazdu poza typem 2-Pounder Carrier służyły w Brytyjskich Siłach Ekspedycyjnych na terenie Francji. Pojazdy typu Scout Carrier i Bren Carrier były także wykorzystywane we wczesnej fazie kampanii w Afryce Północnej. Większość została zniszczona podczas ewakuacji z plaż Dunkierki lub jeszcze przed nią.

Na swój sposób te straty były dla Brytyjczyków korzystne. Przed wojną armia szukała pojazdu, który mógłby zastąpić wszystkie pięć wersji. W 1939 roku powstał pomysł stworzenia transportera Universal Carrier.

Transporter ten cechował się kwadratowym kadłubem i centralnie umieszczonym silnikiem, przypominając pod tym względem typu 2-Pounder Carrier. Było też jednak kilka różnic, takich jak brak zadaszenia nad stanowiskami strzelca i kierowcy. Kilka pojazdów tego typu służyło we Francji. Właśnie ten projekt był początkiem dobrze znanego przez wszystkich pojazdu transportowego.


Transporter Universal Carrier wyposażony we wczesną wersję miotacza ognia

Pojazd Universal Carrier jest często mylnie określany nazwą „Bren Gun Carrier”, prawdopodobnie dlatego, że z transporterów tych korzystała przede wszystkim piechota, która zdążyła się przyzwyczaić do wcześniejszych wersji pojazdu, czyli wspomnianych transporterów Bren Gun Carrier.
W skład każdego batalionu armii Wielkiej Brytanii oraz Brytyjskiej Wspólnoty Narodów wchodził pluton złożony z dziesięciu transporterów tego typu. W późniejszym okresie wojny liczba ta wzrosła do trzynastu. Pojazdy były wyposażone w karabiny maszynowe Bren, a co trzeci z nich w karabin Boys (te ostatnie zostały później zamienione na granatniki przeciwpancerne Projector Infantry Anti-Tank (PIAT). Zapotrzebowanie na transportery było olbrzymie, dlatego rozpoczęto ich produkcję w Kanadzie, Australii, Nowej Zelandii i Stanach Zjednoczonych. W USA produkowano także większą wersję tego transportera pod nazwą T-16.

Pojazdy typu Carrier nie służyły jedynie w siłach Brytyjskiej Wspólnoty Narodów – część z nich została wysłana do Związku Radzieckiego i trafiła tam do aktywnej służby.

Niemcy także wcielali zdobyczne pojazdy tego typu do swojej armii, głównie w roli dział samobieżnych. Istnieją zdjęcia, na których przedstawiono zdobyczne transportery wyposażone w działa FlaK 38 i PaK 36. Służyły też do przewożenia zespołów przeciwpancernych wyposażonych w granatniki Panzerfaust i Panzerschreck.

Korpus Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych używał tych pojazdów na wyspie Guadalcanal, a Armia Stanów Zjednoczonych – na Filipinach. Ciekawą kwestią jest to, w jaki sposób oba rodzaje wojsk weszły w posiadanie transporterów, ponieważ oficjalnie żadna z nich nie miała tych pojazdów na swoim wyposażeniu. Trafiły one na Filipiny na pokładzie zmierzającego do Hong Kongu frachtowca, który musiał zmienić port docelowy, gdy miasto zostało zajęte przez Japończyków. Kiedy statek dobił do wybrzeży Filipin, jego ładunek przeszedł w ręce oddziałów Armii Stanów Zjednoczonych, które broniły wyspy. Wśród przejętego sprzętu znajdowało się szesnaście transporterów typu Carrier.
Trudniej natomiast wyjaśnić, jak Korpus Piechoty Morskiej wszedł w posiadanie Carrierów na Guadalcanal, ze względu na brak wiarygodnych materiałów na ten temat. Według niektórych źródeł marines mogli zdobyć transportery podczas stacjonowania w Australii.

Jednym z największych problemów związanych z pojazdami był fakt, że dowódcy piechoty często mylili pojęcia „pojazd opancerzony” i „czołg”. Z tego powodu Carriery były często wykorzystywane jako pojazdy szturmowe, czyli w bodaj jedynej roli, do której się nie nadawały. W takich sytuacjach szybko padały ofiarą wrogiej broni przeciwpancernej. W pozostałych rolach transportery Carrier sprawdzały się jednak znakomicie, służąc batalionom piechoty jako osłona, zwiad i transport.

 

Dołączcie do nas następnym razem, kiedy będziemy mówić o możliwościach i ograniczeniach transportera Universal Carrier. Jaka jest najbardziej szalona rzecz, która przychodzi Wam do głowy, jeżeli chodzi o zastosowania tego pojazdu? Nawet wytwory najśmielszej wyobraźni mogą nie dorównać wydarzeniom, które miały miejsce w rzeczywistości…

Zamknij