Uwaga!
Wiadomość, którą oglądasz ma format starej strony. W niektórych przeglądarkach mogą wystąpić problemy z wyświetlaniem.

Zamknij

Raport nr 2/0 - radziecki T-34-76

Podczas moich dni w armii brałem udział w projektach zwanych „Raportami wstępnymi”( ang. Preliminary Reports). Ich celem była analiza danego pojazdu pod względem potencjalnego zagrożenia. Miałem do czynienia między innymi z takimi pojazdami, jak: Leclerc, T-72 oraz M1A2. W dzisiejszych czasach zawartość tych raportów niewiele różni się od tych z dawniejszych lat, pomimo stosowania bardziej zaawansowanej metodyki.

22 listopada w 1943 r. Military College of Science w School of Tank Technology w Chobham Lane, (Chertsey, Wielka Brytania) otrzymał w pełni wyposażony czołg T-34-76.

Jakie wnioski zostały wyciągnięte po analizie? Poniższe fragmenty zaznaczone kursywą pochodzą z oryginalnego dokumentu.

 

Wstęp

„Sowieci, stosując proste mechaniczne rozwiązania, zdołali uzyskać potężne działo uniwersalnego zastosowania, mocny pancerz, a co najważniejsze, ich projekt nadaje się do wykorzystania w masowej produkcji, nawet przy ograniczonych zasobach i braku wyspecjalizowanych narzędzi. Być może nie wszystkim elementom poświęcono tyle uwagi, ile w naszych (brytyjskich) projektach, niemniej jednak praktyczne podejście do wymagań, jakie powinien spełniać pojazd bojowy, jest oczywiste”.

 

Opancerzenie

 

Raport opisujący właściwości pancerza powstał przy użyciu metody „Poldi”, co spotkało się głosami krytyki. Ostatecznie, pomimo uwag o „toporności” wykończenia elementów oraz ich odstawaniu od standardów amerykańskich i brytyjskich,    T-34 spotkał się z uznaniem. W raporcie podkreślono słabą jakość spawu: kolejny element wskazujący na brak odpowiedniego wyposażenia, w tym wypadku przyrządów spawalniczych. Jednocześnie w raporcie zawarto uwagę, że spawany kadłub oraz odlewana wieża doskonale zabezpieczały przed bezpośrednimi trafieniami, zapewniając równocześnie ograniczoną ochronę przeciwodłamkową. 

 

Uzbrojenie

Choć na tym etapie nie testowano jeszcze uzbrojenia w praktyce, skomentowano bardzo ograniczoną przestrzeń w wieży i wpływ tego faktu na funkcjonalność działa kalibru 76,2 mm.

Maksymalny kąt uniesienia: 30 stopni

Maksymalny kąt opuszczenia: 3 stopnie

Łącznie: 33 stopnie

Jak widać, możliwość pochylenia działa została znacznie ograniczona, jako że sama wieża jest relatywnie niska. Natomiast zakres podniesienia działa jest niewiarygodny.

Działo nie było wyważone i przeważało w kierunku wylotu lufy, w związku z czym do dolnej części kołyski przytwierdzono cztery żelazne bloki.

 

Ręczna korba podnosząca działo była umiejscowiona po stronie celowniczego i wymagała aż 24 obrotów by przemieścić działo o pełne 33 stopnie. Pokrętło nie było łatwe w obsłudze i wymagało sporo wysiłku. Celowniczy był tak skulony, że często obijał sobie kolana podczas operowania korbą.

 

Obrót wieży

Dostępne były obie opcje: ręczna i automatyczna. Twórcy raportu zwrócili uwagę na liczne utrudnienia i przeciwności w ustawieniu odpowiedniej pozycji. Ponownie podkreślono, jak trudna w użyciu była korba dla celowniczego. Z mojego własnego doświadczenia wiem, że nawet w nowoczesnych czołgach podstawowych ta czynność jest zarówno czasochłonna, jak i bardzo męcząca.

 

Współosiowy karabin maszynowy

Lekki karabin maszynowy DT kalibru 7.62 mm był zasilany 63-nabojowym magazynkiem dyskowym. Prosty, niezawodny, efektywny, uruchamiany przez celowniczego naciśnięciem pedału.

 

Pomocniczy karabin maszynowy

Ten sam karabin maszynowy zamontowany w opancerzonym kapturze umieszczonym na zewnątrz płyty przedniej czołgu. Strzelano z niego, używając standardowego spustu broni – podczas analizy zwrócono tu uwagę na solidne przymocowanie i wyważenie.

 

Przyrządy celownicze i obserwacyjne

Do celowania z głównego działa oraz współosiowego karabinu maszynowego używano zarówno celownika peryskopowego PT.4-7, jak i obrotowego celownika teleskopowego TMFD.

Oba urządzenia powiększają x2.5. Zaskakującym wydaje się fakt, że nie przewidziano narzędzi do zgrania celownika z położeniem działa. Zdecydowanie wpływało na obniżenie celności, szczególnie przy oddawaniu strzałów do celów w dalekim zasięgu.

 

Amunicja

Badany czołg był w pełni wyposażony w 77 pocisków dla działa kalibru 76,2 mm, 31 magazynków (2015 pocisków) dla karabinów 7,62 mm oraz skrzynkę 20 granatów.

 

Przechowywanie było proste, zaplanowane tak, by móc dysponować jak największą ilością amunicji, bez względu na trudność dostępu do niej podczas trwania kontaktu bojowego. Widać to wyraźnie w przytoczonym niżej fragmencie:

„Granaty były pakowane po 20 w drewnianych skrzynkach razem z uszczelnioną puszką zawierającą 20 zapalników. Znajdował się tam również mały otwieracz do puszek, niemniej jednak należało bardzo ostrożnie go używać z uwagi na ryzyko eksplozji zapalników”. (sic!) 

 

     

 

Napęd

Dwunastocylindrowy silnik W-2, o mocy 500 KM (chłodzony wodą). 

Tani w produkcji oraz lekki silnik był początkowo stosowany w lotnictwie; został przebudowany i zmodyfikowany na potrzeby pojazdów pancernych.

Co zaskakujące, nie było osobnej opcji pozwalającej na uruchamianie silnika w warunkach występowania bardzo niskich temperatur. Dostępny był elektryczny zapłon lub, jeśli ten zawiódł, można było uruchomić silnik za pomocą za pomocą systemu wykorzystującego sprężone powietrze.

 

Sterowanie

Tutaj również zastosowano proste rozwiązania: sprzęgło, pedał hamulca i gazu. Dźwignie służące do sterowania, system blokowania hamulców, skrzynia biegów (4 do przodu i jeden wsteczny) oraz ręczna pompa zasysająca paliwo.

Naprzeciwko kierowcy znajdywały się następujące wskaźniki:

  1.        Temperatura wody
  2.        Temperatura oleju
  3.        Ciśnienie oleju

Po lewej stronie kierowcy:

  1.        Obrotomierz
  2.        Prędkościomierz (skala do 134 km)
  3.        Amperomierz
  4.        Woltomierz
  5.        Włącznik zapłonu
  6.        Przełączniki elektryczne

 

Podsumowanie

Podsumowanie raportu było bardzo krótkie i podkreślało bardzo rzeczowe i konkretne podejście do pojazdu. Całość została skwitowana następującymi słowami:

„Projekt wskazuje na trzeźwą ocenę rzeczywistości wojennej oraz rozeznanie w wymaganiach, jakie powinien spełniać efektywny czołg. Gdy weźmiemy pod uwagę, jak późno Rosja została uprzemysłowiona, jak wielka była różnica pomiędzy stopniem industrializacji w porównaniu do przeciwnika oraz jak duża część fabryk i siły roboczej została stracona wskutek walk i ewakuacji, zaprojektowanie i produkcja na tak wielką skalę tego użytecznego czołgu ukazuje wielkość tego inżynieryjnego przedsięwzięcia.”

 

Więcej informacji historycznych znajdziecie tutaj:  .

Zamknij