Uwaga!
Wiadomość, którą oglądasz ma format starej strony. W niektórych przeglądarkach mogą wystąpić problemy z wyświetlaniem.

Zamknij

Wojskowe Muzeum Techniki Lešany i Dzień czołgów w Czechach

Muzeum utworzono w 1996 roku na terenie byłych koszar artylerii położonych między wioskami Krhanice i Lešany w Czechach. Od 2003 roku na terenie muzeum obchodzony jest Dzień czołgów. W ramach święta organizuje się dynamiczne pokazy czołgów oraz innych pojazdów wojskowych z kolekcji muzeum.

Na straży wejścia do muzeum stoi różowy IS-2. (poniżej)

 

Motywem przewodnim święta była mobilizacja w Czechosłowacji w 1938 roku. Po aneksji Austrii do III Rzeszy Hitler obrał za cel zachodnią część Czechosłowacji. Członkowie partii nazistowskiej byli już obecni na czeskiej scenie politycznej, a w maju 1935 roku Sudetendeutsche Partei Henleina zyskała status drugiej największej partii politycznej w Czechosłowacji (Henlein był wiodącym niemieckim politykiem w kraju). Ruszyła propaganda niemiecka, a Hitler zaczął realizować swoje ambicje – ogłosił fałszywie, że ponad trzy miliony Niemców mieszkających na terenie Czechosłowacji były uciskane i zażądał pełnej władzy nad krajem.

W odpowiedzi 20 maja 1938 roku Czechosłowacja częściowo zmobilizowała swoje wojsko. Hitler skomentował manewr następująco: „W najbliższej przeszłości siłami wojskowymi mam zamiar zmiażdżyć Czechosłowację”.

Gwiazdą Dnia czołgów był niewątpliwie LT vz.35, czyli – według niemieckiego oznaczenia – Pz.KpfW.35(t) (poniżej).

 

Producent pojazdu to kwestia sporna. Niektórzy mówią o Skodzie Plzen i CKD, ale numer seryjny wskazuje, że pojazd z 1937 roku został wyprodukowany wyłącznie przez CKD.

 

Istnieje tylko pięć egzemplarzy, a muzeum posiada jedyny działający model. Ten konkretny czołg ma ciekawą historię. Wcześniej stał w US Army Ordnance Museum na terenie Aberdeen Proving Ground (USA). Obecnie posiada oryginalny czeski numer rejestracyjny 13.962. Pojazd wszedł do czeskiej armii w 1937 roku, a po niemieckiej okupacji w 1939 roku czołg (z wyłączeniem wieży) kontynuował służbę w armii niemieckiej. Po tym, jak został uszkodzony w walce, wysłano go do naprawy do fabryki Skody, gdzie pozostał aż do wyzwolenia Czechosłowacji w maju 1945 roku.

                                   
T-72M4 CZ (po prawej) Więcej o tym pojeździe przeczytacie w nadchodzącym artykule opisującym dzień, który miałem przyjemność spędzić z 73. Batalionem Pancernym czeskiej armii. 
 
The_Challenger wciska się do T-72M4 CZ (powyżej) należącego do 73. Batalionu Pancernego.
 
T-34-85
 

Produkowany masowo pojazd charakteryzujący się prostą budową i dużą skutecznością. Czołg służył w Czechosłowackiej Armii Ludowej (CzAL) i doczekał się licznych modyfikacji oraz usprawnień.

Gdy Niemcy przegrali II wojnę światową, a Czechosłowacja została przejęta przez władze radzieckie, wszystkie plany dotyczące rozwoju wojska przeszły w ręce Sowietów.

Pierwsze egzemplarze czołgu T-34 produkowane w Czechosłowacji zawierały części importowane ze Związku Radzieckiego. Po licznych testach w lutym 1952 roku rozpoczęto produkcję. Zimą 1952 roku z linii produkcyjnej zjechał pierwszy czołg w całości wyprodukowany w Czechosłowacji.

Szacuje się, że w Czechosłowacji wyprodukowano od 2736 do 3185 czołgów T-34-85. Zapoznałem się z różnymi statystykami i jest prawdopodobne, że liczba ta obejmuje pojazdy techniczne VT-34, dźwigi JT-34, czołgi mostowe MT-34, odporny na pociski broni strzeleckiej pojazd zwiadowczy PBCHT-34 oraz ciężki buldożer PB-34.Pierwsze pojazdy charakteryzowały się kiepską jakością wykonania i licznymi wadami. Jednak projekt pojazdu usprawniono do tego stopnia, że w 1954 przewyższył model produkowany przez Związek Radziecki. Wprowadzono również liczne usprawnienia techniczne, w tym ulepszony układ zasilania, lepsze wyposażenie ułatwiające pokonywanie głębokich przeszkód wodnych, większy zbiornik paliwa oraz ulepszoną skrzynię biegów.

 
   
Piękno IS-3   W muzeum można napotkać wiele ciekawych eksponatów.
     
 
Jego nie trzeba przedstawiać.   Cromwell IV

 

„Cromie“ służył w sprzymierzonych oddziałach 1. Polskiej Dywizji Pancernej (10. Pułk Strzelców Konnych) oraz 1. Czeskiej Brygady Pancernej.

1. Czeska Brygada Pancerna weszła na europejski teatr wojenny pod koniec września 1944 roku, zastępując 2. Kanadyjską Dywizję Piechoty na pozycjach wokół Dunkierki.

 

Układ brygady
  • 1. Czeski Regiment Pancerny – czołgi Cromwell
  • 2. Czeski Regiment Pancerny – czołgi Cromwell
  • 3. Czeski Regiment Pancerny – dodany pod koniec 1944 roku – czołgi Churchill

Prócz 3 regimentów pancernych w armii służyły również: Batalion Piechoty Zmechanizowanej, Dywizjon Pancerny (Stuart VI, Cromwelle i samochody zwiadowcze Humber). Oddział Przeciwpancerny (Bofors 40 mm), Kompania Inżynierska oraz Regiment Artylerii Polowej (działa 25-funtowe).

Nazewnictwo czołgów zależało od poszczególnych batalionów, jednak najczęściej nazwa pojazdu zaczynała się od pierwszej litery danego dywizjonu. Żółty okrąg z numerem stanowi wojskową klasyfikację obciążenia – 27 ton w przypadku Cromwella i Sextona, 30 dla Shermana oraz 40 dla Churchilla. 


Comet

W 2007 roku czołg został wykupiony z Muzeum Techniki Pancernej w Smrżowce przez miłośników czeskich pojazdów pancernych, którzy odrestaurowali go i odsprzedali do muzeum.

Pogoda dała się we znaki temu pojazdowi (powyżej) i nie jest już w najlepszym stanie, ale wciąż robi wrażenie.

 


SA-9 Gaskin

 

Podsumowanie

W tak krótkim artykule nie sposób w pełni oddać piękna wystawy. Chciałbym podziękować za wspaniały dzień wszystkim członkom organizacji oraz społeczności.

Więcej zdjęć znajdziecie na Facebooku Challengera.

 

Źródła:
  • Wojskowe Muzeum Techniki Lešany – pracownicy
  • Muzeum Techniki Pancernej w Smrżowce – pracownicy
  • Hitler & Czechoslovakia in WWII, Patric Crowhurst
  • Czechoslovakia between Stalin & Hitler, Igor Lukes
  • Tank War-Central Front („Elite Series” No 26), Steven Zaloga
Zamknij